Ebeveynlikte olumlu yanılsamalar, ebeveynlerin çocuklarının yetenekleri, zekâları, karakterleri veya başarıları hakkında nesnel gerçeklikten saparak aşırı olumlu inançlar geliştirme eğilimini ifade eder. Üstünlük yanılsaması, olumlu önyargı, iyimserlik önyargısı, kontrol yanılsaması, aşırı değer biçme ve öz-yansıtma gibi türleri kapsayan bu yanılsamalar, ebeveynlerin iyilik halini, öz-yeterlik algısını ve motivasyonunu artırırken destekleyici ebeveynlik davranışlarını teşvik eden psikolojik mekanizmalar olarak işlev görür.
Ancak, gerçekçi olmayan beklentiler, çocukların gelişim ihtiyaçlarının ihmal edilmesi ve çocuklarda narsisistik özellikler veya çarpık benlik algıları oluşma riski gibi olumsuzlukları da beraberinde getirir. Bu sistematik incelemede, Google Scholar, ProQuest ve Wiley Library üzerinden belirlenen 1988-2024 yılları arasındaki 25 çalışmanın bulgularını sentezleyerek olumlu yanılsamaların ebeveynlik tutumları, davranışları ve ebeveyn-çocuk etkileşimleri üzerindeki etkilerini araştırılmıştır.
Sonuçlar, olumlu yanılsamaların ebeveynlik memnuniyetini ve duygusal direnci artırabileceğini, ancak aşırı veya dengesiz yanılsamaların çocukların eksikliklerini göz ardı etme, performans kaygısı yaratma veya özerklik gelişimini engelleme gibi zararlı sonuçlara yol açabileceğini göstermektedir. Özellikle, daha yüksek sosyoekonomik statü ve eğitim seviyesine sahip ebeveynler, sosyal rekabeti artırmak için daha güçlü olumlu yanılsamalar sergilemişlerdir.
Bu inceleme, sağlıklı çocuk gelişimini ve etkili ebeveynliği desteklemek için olumlu yanılsamaların gerçekçi beklentilerle dengelenmesinin önemini vurgulamaktadır. Psikolojik danışmanlık ve ebeveynlik programlarında, ebeveynlerin çocuklarının gerçek potansiyelini tanırken bilişsel çarpıtmaların olumsuz etkilerini azaltmalarına yardımcı olacak hedefe yönelik eğitimler önerilir.