Bariatrik cerrahi, obezite tedavisinde en etkili müdahalelerden biri olarak kabul edilmektedir. Cerrahinin başarısı sadece kilo kaybı ve ilişkili biyolojik faktörlere değil, aynı zamanda psikolojik ve bilişsel etmenlere de bağlıdır. Bu kapsam derlemesi, bariatrik cerrahi sonuçlarında preoperatif bilişsel işlevlerin ve süreçlerin rolünü inceleyen ampirik literatürü sistematik biçimde derleyerek literature katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Web of Science, Scopus ve PubMed veri tabanlarında yürütülen sistematik tarama sonucunda, belirlenen dahil etme ve dışlama ölçütlerine göre 11 çalışma bu derlemenin kapsamına dahil edilmiştir. Taramalar PRISMA-ScR yönergeleri temel alınarak gerçekleştirilmiş ve analizler popülasyon, kavramsal odak ve bağlama göre yapılandırılmıştır.
Bulgular üç ana tema altında sunulmuştur: (1) Dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerde düşük performans gösteren bireylerde kilo kaybı düzeylerinin daha düşük olduğu ancak bu ilişkinin tüm çalışmalarda tutarlı olmadığı görülmüştür. (2) Tedaviye uyum davranışlarındaki (randevuya katılım, diyet takibi, fiziksel aktivite) azalma ile bilişsel işlevlerdeki zayıflıkların ilişkili olduğu anlaşılmaktadır.
(3) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu veya yüksek dürtüsellik gibi bilişsel risk profillerine sahip bireylerde cerrahi sonrası dönemde madde kullanımı, yeme bozukluğu davranışları ve komplikasyon riskinde artış rapor edilmiştir. Bu bulgular, preoperatif bilişsel işlevlerin bariatrik cerrahi sonrası yalnızca fiziksel değil, davranışsal ve psikososyal uyum açısından da etkili olabileceğini göstermektedir.