Harvard Medical School ve Brigham and Women’s Hospital araştırmacıları, sağlık çalışanlarının yapay zekâ araçlarını hasta bakımında ne sıklıkla, hangi amaçlarla ve hangi alanlarda kullandığını geniş ölçekte inceleyen ilk çalışmayı yayımladı.
JAMA dergisinde yayımlanan araştırmada, ABD’deki 950 bin
hekim, hekim asistanı ve ileri uygulama hemşiresinin yapay zekâ destekli klinik
bilgi platformu OpenEvidence’i son iki buçuk yıldaki kullanımı değerlendirildi.
Araştırmada sağlık çalışanlarının yapay zekâyı önemli ölçüde
kullandığı ve soruların sıklıkla kendi uzmanlık alanlarının dışındaki tedavi
seçenekleriyle ilgili olduğu görüldü.
Sorguların yarısından
fazlası klinik kararlarla ilgili
Araştırmaya göre yapay zekâya yöneltilen sorguların yüzde
51,9’u klinik karar vermeyle ilgiliydi.
Bu sorgular özellikle tedavi ve hasta yönetimi konularında
yoğunlaştı.
Tanı amacıyla yapılan sorgular ise toplamın yüzde 13,9’unu
oluşturdu.
Çalışmanın sorumlu yazarı Prof. Dr. Anupam Jena, iki temel
bulgunun öne çıktığını belirtti: Çok sayıda hekimin klinik bakımda yapay zekâ
kullanması ve bu araçların sık sık hekimin doğrudan uzmanlık alanı dışındaki
konularda kullanılması.
Aylık kullanıcı sayısı
355’ten 703 bine çıktı
Araştırmacılar, yapay zekâ kullanımının hem hız hem de ölçek
açısından dikkat çekici biçimde arttığını bildirdi.
Ocak 2024’te OpenEvidence’in aylık aktif kullanıcı sayısı
355 iken, Haziran 2026’da bu sayı 703 bin 265’e yükseldi.
Araştırmaya dahil edilen sağlık çalışanları bu süre içinde
platforma toplam 270 milyon sorgu yöneltti.
Araştırmacılar, bu sorguların rastgele seçilen 38,8
milyonluk bölümünü büyük dil modeli kullanarak klinik amaç ve konu başlıklarına
göre sınıflandırdı.
Hekimler uzmanlık
alanlarının dışındaki konuları da soruyor
Veriler, yapay zekânın tanıdan çok tedavi kararlarını
desteklemek amacıyla kullanıldığını gösterdi.
Ayrıca sağlık çalışanlarının sık sık kendi uzmanlık
alanlarının dışındaki konularda da yapay zekâya başvurduğu belirlendi.
Araştırmacılar örnek olarak cerrahların yapay zekâya
yönelttiği soruların önemli bölümünün cerrahiyle ilgili olmadığını bildirdi.
Yapay zekâ kullanımı
uzmanlıklara göre değişiyor
Yapay zekâ kullanım düzeyi hekim türüne, uzmanlık alanına ve
kariyer aşamasına göre farklılık gösterdi.
Onkoloji ve hematoloji uzmanları toplam sorguların yüzde
3,8’ini oluştururken, hekim iş gücündeki payları yüzde 1,9 düzeyindeydi.
İç hastalıkları hekimleri ise hekimler tarafından yapılan
sorguların yüzde 27,3’ünü oluşturdu. Bu grubun hekim iş gücündeki payı yüzde
14,5 olarak bildirildi.
Radyoloji, ortopedi ve oftalmoloji gibi bazı uzmanlık
alanlarında ise sorgu oranı, bu branşların hekim iş gücündeki payının altında
kaldı.
Hekimler ayda
ortalama 37 sorgu yaptı
Araştırma örneklemindeki kullanıcıların yarısından
fazlasını, 556 bin 200 kişiyle hekimler oluşturdu.
Hekimler platformu kullandıkları aylarda ortalama 37 sorgu
yaptı.
Kariyerinin erken dönemindeki hekimler ile onkoloji,
hematoloji, iç hastalıkları ve aile hekimliği alanlarında çalışanların
ortalamanın üzerinde sorgu yaptığı görüldü.
Bir sonraki soru:
Hasta bakımını iyileştiriyor mu?
Araştırmacılar, çalışmanın sağlık çalışanlarının yapay
zekâyı nasıl kullandığına dair erken bir tablo sunduğunu ancak bu araçların
hasta bakımını gerçekten iyileştirip iyileştirmediğinin henüz değerlendirilmesi
gerektiğini belirtti.
Çalışmanın ilk yazarı Dr. Vishal Patel, yapay zekâ
araçlarının klinik uygulamaya birçok teknolojiden daha hızlı girdiğini ancak
hekimlerin bu araçları nasıl kullandığına ilişkin bugüne kadar sınırlı veri
bulunduğunu ifade etti.
Araştırmacılar, bundan sonraki çalışmalarda yapay zekâ
kullanımının doğruluğu ve hasta bakımına etkisinin incelenmesi gerektiğini
bildirdi.
Çalışmanın üç ortak yazarı OpenEvidence çalışanıydı.
OpenEvidence araştırmayı finanse etmedi ancak analiz edilen
kimliksizleştirilmiş verileri sağladı.
