Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), UNICEF ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), aşırı sıcakların gebeler, yenidoğanlar ve çocuklar üzerindeki sağlık etkilerinin izlenmesine yönelik ilk küresel çerçeveyi yayımladı.
Yeni çerçeve, ülkelerin aşırı sıcaklara karşı hazırlıklarını
güçlendirmeyi, sağlık etkilerini daha iyi izlemeyi ve müdahaleleri
hızlandırmayı amaçlıyor.
Erken doğum olasılığı
yüzde 26 artıyor
Araştırmalara göre aşırı sıcağa maruz kalmak, gebelikten
çocukluk dönemine kadar sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.
Aşırı sıcaklara maruziyetin erken doğum olasılığında yüzde
26 artışla ilişkili olduğu bildirildi.
Bir yaşından küçük bebeklerin 2024 yılında maruz kaldığı
sıcak hava dalgası günlerinin sayısı, 1986-2005 dönemine göre yüzde 389 daha
fazlaydı.
Dünya genelinde ise yaklaşık 1,5 milyar çocuğun giderek daha
sık, uzun veya şiddetli hale gelen sıcak hava dalgalarına maruz kaldığı tahmin
ediliyor.
Hangi göstergeler
izlenecek?
Yeni çerçevede ülkelerin aşırı sıcak dönemlerinde erken
doğum, ölü doğum, düşük doğum ağırlığı, gebelikte hipertansiyon, çocuk ölümleri
ve sağlık kuruluşlarına başvuruları takip etmesi öneriliyor.
Okula devam durumunun izlenmesinin de sıcakların çocukların
günlük yaşamı üzerindeki etkilerini ortaya koyabileceği belirtiliyor.
Sağlık ve sıcaklık
verileri birlikte değerlendirilecek
DSÖ’ye göre rutin sağlık verilerinin hava sıcaklığı gibi
sıcaklığa maruziyet verileriyle birlikte değerlendirilmesi, aşırı sıcak
dönemlerinde olağandışı sağlık değişikliklerinin belirlenmesine yardımcı
olabilir.
Bu bilgiler, sağlık kuruluşlarının artan başvurulara
hazırlanmasına, gebeler ve ailelere yönelik uyarıların güçlendirilmesine ve en
yüksek risk altındaki toplulukların belirlenmesine katkı sağlayabilir.
DSÖ’den eylem planı
çağrısı
DSÖ, ülkeleri aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerini
izleme ve bu etkilere yanıt verme kapasitelerini güçlendirmeye çağırdı.
Ayrıca her ülkenin kendi koşullarına uygun sıcaklık-sağlık
eylem planları geliştirmesi ve uygulaması önerildi.
Bu planlarda gebeler, yenidoğanlar ve çocukların
ihtiyaçlarının dikkate alınması, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve
sıcaklık kaynaklı riskler ortaya çıktığında hızlı müdahale edilmesi gerektiği
belirtildi.
Kaynak: Medimagazin